به گزارش نشریه دنیای نفت و قیر، شرکت چینی Xi’an Zhongli Asphalt Co., Ltd، فعال در صنعت آسفالت، برنامه‌ای برای سرمایه‌گذاری ۶۰ میلیون دلاری در احداث کارخانه فرآوری آسفالت طبیعی در اندونزی ارائه کرده است. ظرفیت تولید سالانه این کارخانه ۶۰۰ هزار تن پیش‌بینی شده است. این واحد که قرار است در جزیره جاوه احداث شود، از منابع آسفالت طبیعی جزیره بوتون اندونزی استفاده خواهد کرد و در راستای تلاش‌های این کشور برای کاهش وابستگی به واردات قیر نفتی فعالیت خواهد داشت. جزئیات این پیشنهاد سرمایه‌گذاری پس از مذاکرات مقام‌های اندونزیایی و شرکت‌های چینی در روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد.
طبق برنامه، کارخانه پیشنهادی به‌صورت مرحله‌ای توسعه خواهد یافت تا به ظرفیت کامل تولید برسد. براساس طرح سرمایه‌گذاری، محصولات این کارخانه برای تأمین نیاز بازار داخلی راه‌سازی اندونزی در نظر گرفته شده‌اند و می‌توانند جایگزین بخشی از قیر نفتی وارداتی این کشور شوند. این شرکت همچنین فرصت‌های صادرات محصولات فرآوری‌شده آسفالت بوتون را بررسی می‌کند. بااین‌حال، هنوز برنامه زمان‌بندی نهایی ساخت، تاریخ راه‌اندازی و حجم قطعی تولید اولیه کارخانه اعلام نشده است.
این پیشنهاد سرمایه‌گذاری در پی نشست‌هایی مطرح شده که روزهای ۲۲ و ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ در شانگهای برگزار شدند. این مذاکرات بخشی از تلاش‌های اندونزی برای جذب سرمایه‌گذاری صنعتی و توسعه فرآوری منابع طبیعی در داخل کشور بود. موضوعاتی مانند فناوری تولید، ظرفیت کارخانه، ترتیبات تجاری و همکاری با نهادهای مرتبط اندونزی در این نشست‌ها بررسی شدند. اطلاعیه اخیر، جزئیات مشخص‌تری از میزان سرمایه‌گذاری و ظرفیت تولید پروژه‌ای ارائه می‌کند که مدتی است درباره آن مذاکره می‌شود.
علاقه شرکت Xi’an Zhongli به صنعت آسفالت اندونزی به پیش از اطلاعیه اکتبر بازمی‌گردد. این شرکت در آوریل ۲۰۲۵ در مذاکراتی با وزارت امور عمومی اندونزی و انجمن توسعه‌دهندگان آسفالت بوتون این کشور درباره سرمایه‌گذاری در احداث واحد فرآوری آسفالت طبیعی جزیره بوتون شرکت کرده بود. بنابراین پیشنهاد اخیر، ادامه و پیشرفت یک طرح سرمایه‌گذاری موجود است و نباید آن را نخستین اعلام علاقه شرکت چینی به این پروژه دانست.
اهمیت تجاری کارخانه پیشنهادی ارتباط مستقیمی با وابستگی قابل توجه اندونزی به واردات قیر نفتی دارد. براساس داده‌های پایگاه WITS بانک جهانی که بر آمار تجارت بین‌المللی سازمان ملل متحد (UN Comtrade) استوار است، اندونزی در سال ۲۰۲۴ معادل ۹۷۰ هزار و ۴۶۱ تن قیر نفتی به ارزش تقریبی ۴۵۳ میلیون دلار وارد کرده است. سنگاپور بزرگ‌ترین تأمین‌کننده قیر این کشور بود و با صادرات ۷۷۰ هزار و ۱۲۶ تن به ارزش حدود ۳۶۶ میلیون دلار، نزدیک به ۷۹.۴ درصد از کل واردات قیر نفتی اندونزی را از نظر وزنی به خود اختصاص داد.
امارات متحده عربی، مالزی، چین، کره جنوبی و عراق نیز از دیگر کشورهای تأمین‌کننده قیر اندونزی بودند. تمرکز بخش عمده واردات بر سنگاپور، اهمیت زنجیره تأمین منطقه‌ای و آسیب‌پذیری احتمالی خریداران اندونزیایی در برابر تغییرات قیمت جهانی قیر، هزینه حمل دریایی و نوسانات تولید پالایشگاه‌ها و دسترسی به محموله‌های صادراتی را نشان می‌دهد.
اندونزی سال‌هاست برای افزایش استفاده از منابع آسفالت موجود در جزیره بوتون، واقع در جنوب شرقی سولاوسی، تلاش می‌کند. این ماده طبیعی که معمولاً با نام Asbuton شناخته می‌شود، حاوی قیری است که با ذخایر معدنی همراه شده است. برخلاف قیر نفتی متداول که از پالایش نفت خام به دست می‌آید، آسفالت طبیعی بوتون پیش از استفاده در انواع روسازی جاده‌ها به فرآوری مناسب یا ترکیب با سایر مواد نیاز دارد.
این تفاوت هنگام ارزیابی تأثیر احتمالی کارخانه پیشنهادی بر واردات اهمیت دارد. ظرفیت اسمی فرآوری ۶۰۰ هزار تن لزوماً به معنای تولید ۶۰۰ هزار تن قیر خالص استخراج‌شده نیست. میزان قیر نفتی که می‌توان با محصولات این کارخانه جایگزین کرد، به نوع محصول فرآوری‌شده آسفالت بوتون، مقدار قیر موجود در آن، فناوری استخراج یا اختلاط و مشخصات فنی مورد نیاز پروژه‌های راه‌سازی بستگی خواهد داشت.
وزارت امور عمومی اندونزی استفاده محدود از آسفالت بوتون را یکی از چالش‌های دیرینه این صنعت معرفی کرده است. این وزارتخانه در ارزیابی فنی منتشرشده در فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد که میزان استفاده از آسفالت فرآوری‌شده بوتون در جاده‌های ملی، طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ تقریباً بدون تغییر و در سطح حدود ۵۸ هزار تن در سال باقی مانده است. این مقدار معادل حدود ۱۴ هزار تن قیر موجود در محصول بود. تفاوت این دو رقم نشان می‌دهد که ظرفیت فرآوری به‌تنهایی برای سنجش سهم واقعی این صنعت در جایگزینی چسباننده‌های نفتی کافی نیست.
چهارچوب مقرراتی اندونزی نیز برای حمایت از استفاده گسترده‌تر از این محصول تغییر کرده است. در مه ۲۰۲۶، اندونزی مقررات وزارتی شماره ۱۰ سال ۲۰۲۶ را درباره استفاده از آسفالت فرآوری‌شده بوتون در ساخت و نگهداری جاده‌ها به اجرا گذاشت. این مقررات ضوابط مربوط به کاربردهای فنی، خرید و تأمین محصول، نظارت و توسعه صنعت را مشخص می‌کند و هدف اعلام‌شده آن کاهش وابستگی به واردات مصالح آسفالتی است.
دولت همچنین استفاده از مخلوط‌های مبتنی بر آسفالت بوتون را که حاوی نسبت مشخصی از آسفالت طبیعی فرآوری‌شده هستند، در برخی پروژه‌های منتخب بزرگراه‌های عوارضی آغاز کرده است. این اقدامات می‌توانند به شکل‌گیری بازار داخلی باثبات‌تری برای محصولات فرآوری‌شده در اندونزی کمک کنند، هرچند گسترش استفاده از آن‌ها همچنان به عملکرد مصالح، انطباق با الزامات فنی، قابلیت اطمینان تولید و رقابتی‌بودن قیمت محصول در محل تحویل بستگی خواهد داشت.
موقعیت پیشنهادی کارخانه در جزیره جاوه، موضوع دیگری را از نظر حمل‌ونقل و لجستیک مطرح می‌کند. جزیره بوتون که منبع آسفالت طبیعی است، در جنوب شرقی سولاوسی قرار دارد؛ درحالی‌که بخش قابل توجهی از فعالیت‌های صنعتی و تقاضای راه‌سازی اندونزی در جاوه متمرکز شده است. بنابراین حمل مواد اولیه خام یا نیمه‌فرآوری‌شده میان این دو جزیره، بخشی از زنجیره تأمین پروژه خواهد بود. رقابت‌پذیری تجاری این طرح به هزینه تأمین، فرآوری و حمل مواد تا محل مصرف‌کنندگان نهایی بستگی خواهد داشت.
برای صادرکنندگان قیر در منطقه، این پروژه در صورتی می‌تواند اهمیت پیدا کند که به مرحله تولید تجاری برسد و جایگزینی محصولات وارداتی در مقیاس قابل توجه آغاز شود. این موضوع به‌ویژه برای سنگاپور اهمیت دارد، زیرا این کشور سهم غالب را در واردات ثبت‌شده قیر نفتی اندونزی در اختیار دارد. بااین‌حال، ظرفیت کامل کارخانه پیشنهادی را نمی‌توان مستقیماً معادل کاهش واردات قیر دانست؛ به‌خصوص که ممکن است بخشی از تولید آینده آن برای بازارهای صادراتی در نظر گرفته شود.
پیش از آنکه این سرمایه‌گذاری بتواند بر عرضه واقعی بازار اثر بگذارد، چند موضوع همچنان نامشخص است. تأمین مالی و اجرای پروژه، فناوری فرآوری انتخاب‌شده، ترتیبات تأمین مواد اولیه، مشخصات محصولات، مراحل و زمان‌بندی ساخت و قراردادهای فروش قطعی از جمله این موارد هستند. اطلاعیه فعلی تأیید نمی‌کند که عملیات ساخت کارخانه آغاز شده یا تولید آن شروع شده است.
برای بازار قیر اندونزی، این پیشنهاد می‌تواند گامی مهم در جهت توسعه جایگزین‌های داخلی برای چسباننده‌های نفتی وارداتی باشد. در صورت اجرای موفق، پروژه می‌تواند استفاده تجاری از آسفالت بوتون را گسترش دهد و گزینه‌های تأمین مصالح مورد نیاز راه‌سازی را متنوع‌تر کند. تأثیر واقعی آن بر تجارت منطقه‌ای قیر به میزان تولید نهایی مصالح مناسب در کارخانه، رقابتی‌بودن قیمت عرضه آن‌ها و سهم محصولاتی که در داخل اندونزی مصرف خواهند شد، بستگی دارد.
