به گزارش نشریه دنیای نفت و قیر، شهرداری کیپ‌تاون در آفریقای جنوبی یک مناقصه جدید ۳۶ماهه برای تأمین و تحویل محصولات قیری مورد نیاز عملیات زیرساخت جاده‌ای خود منتشر کرده است. مناقصه شماره 83G/2026/27 را بخش حمل‌ونقل شهری و واحد مدیریت زیرساخت راه شهرداری منتشر کرده‌اند و این مناقصه مجموعه گسترده‌ای از مواد چسباننده جاده‌ای، امولسیون‌های قیری، مخلوط‌های آسفالتی و محصولات نگهداری روسازی را پوشش می‌دهد. مهلت ارائه پیشنهادها نیز در ساعت ۱۰ صبح روز ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ پایان می‌یابد.
دامنه این خرید بسیار گسترده‌تر از سفارش یک گرید معمول قیر نفوذی تعریف شده است. اسناد مناقصه امولسیون‌های قیری، مواد آستر، مواد درزگیر ترک، آسفالت گرم و سرد، مخلوط‌های بسته‌بندی‌شده، مواد جوان‌ساز و محصولات مورد استفاده برای لکه‌گیری و نگهداری راه را شامل می‌شوند. بنابراین این مناقصه مستقیماً بازار گسترده محصولات قیری را هدف قرار می‌دهد و نباید آن را فقط یک خرید عمده قیر ۶۰\۷۰ یا یک گرید مشخص دیگر در نظر گرفت.
ساختار قرارداد هم تأمین در مبدأ و هم تأمین همراه با تحویل در مناطق مختلف کیپ‌تاون را در بر می‌گیرد. گروه A به تأمین بدون الزام تحویل اختصاص دارد و گروه‌های دیگر تحویل به انبارهای شهرداری در مناطق مرکزی، شرقی، شمالی و جنوبی را پوشش می‌دهند. در نتیجه تأمین‌کنندگان علاوه بر قیمت و کیفیت محصول باید توانایی خود در ذخیره‌سازی، حمل و تحویل منظم در نقاط مختلف شهر را نیز اثبات کنند.
این ساختار منطقه‌ای از نظر تجاری اهمیت زیادی دارد، زیرا شهرداری قصد ندارد تمام محصولات قیری را به‌صورت یک محموله واحد در یک محل تحویل بگیرد. شرکت‌ها می‌توانند برای محصولات، گروه‌ها و مناطق مختلف رقابت کنند و به همین دلیل ظرفیت لجستیکی و موقعیت انبارها نیز بر مزیت رقابتی آنها اثر می‌گذارد. شرکتی که به قیر پایه دسترسی مناسبی دارد اما شبکه توزیع محلی محدودی در اختیار دارد، ممکن است با هزینه متفاوتی نسبت به یک تأمین‌کننده دارای زیرساخت ذخیره‌سازی و حمل گسترده روبه‌رو شود.
اسناد مناقصه همچنین اجازه می‌دهند برندگان بر اساس نوع محصول، گروه، منطقه و منبع قیر پایه انتخاب شوند. برای ترکیب‌های مربوط می‌توان یک تأمین‌کننده اصلی و یک تأمین‌کننده جایگزین تعیین کرد تا در صورت ناتوانی شرکت اصلی در اجرای سفارش، شهرداری بتواند از تأمین‌کننده دوم استفاده کند. با این حال، سفارش‌های هر بخش در درجه نخست به شرکت دارای رتبه بالاتر واگذار خواهند شد و میان همه برندگان به‌طور خودکار تقسیم نخواهند شد.
این ساختار به شرکت‌ها امکان می‌دهد به‌جای تلاش برای برنده شدن در کل قرارداد، روی بخش‌هایی تمرکز کنند که در آنها مزیت بیشتری دارند. یک تأمین‌کننده ممکن است در یک محصول، یک منطقه تحویل یا یک منبع مشخص قیر پایه توان رقابتی بیشتری داشته باشد و بتواند فقط در همان بخش موفق شود. بنابراین مناقصه می‌تواند هم برای شرکت‌های بزرگ و یکپارچه و هم برای تأمین‌کنندگان تخصصی بازار مواد جاده‌ای فرصت ایجاد کند.
ذکر منبع قیر پایه در ساختار خرید نیز برای صنعت اهمیت ویژه‌ای دارد. این موضوع نشان می‌دهد ماده چسباننده پایه می‌تواند در کنار مشخصات محصول نهایی در ارزیابی تأمین مطرح شود. شرکت‌هایی که از قیر پایه برای تولید امولسیون، مواد آستر، مخلوط آسفالتی، مواد جوان‌ساز یا سایر محصولات استفاده می‌کنند، در نتیجه باید ثبات کیفیت و دسترسی به خوراک خود را در تمام دوره قرارداد حفظ کنند.
با این حال، مناقصه هنوز حجم مشخصی از تقاضای تازه قیر را تأیید نمی‌کند. اطلاعات عمومی مقدار کل خرید یا تناژ قیر پایه مورد نیاز شهرداری را اعلام نکرده‌اند و به دلیل تنوع بالای محصولات نیز نمی‌توان ارزش احتمالی قرارداد را مستقیماً به تن قیر جاده‌ای تبدیل کرد. تا زمانی که مقادیر دقیق، سفارش‌های اجرایی یا اطلاعات مرحله واگذاری منتشر نشوند، نمی‌توان اثر این مناقصه بر مصرف فیزیکی قیر را با عدد مشخصی محاسبه کرد.
باید میان انتشار مناقصه و انجام خرید واقعی نیز تفاوت گذاشت. انتشار این فرصت نشان می‌دهد شهرداری کیپ‌تاون قصد دارد یک چهارچوب خرید برای محصولات قیری ایجاد کند، اما هنوز مشخص نمی‌کند چه شرکت‌هایی سفارش دریافت خواهند کرد، چه قیمت‌هایی پذیرفته خواهند شد و در طول ۳۶ ماه چه حجمی واقعاً خریداری خواهد شد. جزئیات واقعی تقاضا پس از دریافت پیشنهادها، واگذاری قرارداد و صدور سفارش‌های خرید روشن‌تر خواهند شد.
دوره ۳۶ماهه نیز باید به‌عنوان یک چهارچوب تأمین چندساله تفسیر شود و نمی‌توان آن را تضمین مصرف ثابت در هر سال دانست. حجم واقعی خرید به برنامه نگهداری راه‌ها، پروژه‌های روکش، تعمیرات اضطراری، بودجه شهرداری و زمان اجرای عملیات زیرساختی بستگی خواهد داشت. بعضی محصولات ممکن است به‌طور منظم سفارش داده شوند و برخی دیگر فقط هنگام ایجاد نیاز مشخص مورد استفاده قرار گیرند.
با وجود این محدودیت، دامنه قرارداد نشانه روشنی از ادامه تقاضای شهرداری برای مواد مورد نیاز نگهداری راه در یکی از بزرگ‌ترین شهرهای آفریقای جنوبی ارائه می‌کند. امولسیون‌های قیری، مخلوط‌های آسفالتی، مواد درزگیر، مواد آستر و محصولات لکه‌گیری در نگهداری روزمره، بازسازی و روکش روسازی‌ها کاربرد دارند و در نتیجه این مناقصه به نیاز مستمر زیرساخت شهری متصل می‌شود.
همین ویژگی مناقصه را از خرید یک محموله بزرگ قیر فله متمایز می‌کند. کیپ‌تاون به مجموعه‌ای از محصولات قیری و خدمات تحویل در یک دوره سه‌ساله نیاز دارد و به همین دلیل قابلیت اطمینان زنجیره تأمین اهمیت زیادی پیدا می‌کند. تأمین‌کننده باید علاوه بر فرمولاسیون و کیفیت محصول، گرمایش، ذخیره‌سازی، برنامه حمل و تحویل به‌موقع را نیز مدیریت کند.
در نتیجه ساختار خرید می‌تواند به نفع شرکت‌هایی عمل کند که دسترسی پایدار به قیر پایه را با توان تولید محصولات پایین‌دستی و شبکه توزیع مناسب ترکیب می‌کنند. تولید امولسیون، مخلوط آسفالتی و مواد تعمیراتی به دسترسی مداوم به ماده چسباننده نیاز دارد و هر اختلال در تأمین قیر پایه می‌تواند توان شرکت برای اجرای سفارش‌های شهرداری را کاهش دهد.
به همین دلیل دسترسی به قیر پایه با وجود گستردگی دامنه مناقصه همچنان یک عامل مهم بازار باقی می‌ماند. اگر عرضه داخلی قیر کاهش یابد یا هزینه جایگزینی محصول وارداتی افزایش پیدا کند، این فشار می‌تواند به قیمت امولسیون، آسفالت، درزگیرها و سایر محصولات قیری موجود در قرارداد منتقل شود.
همین منطق درباره وضعیت پالایش و لجستیک آفریقای جنوبی نیز صدق می‌کند. انتشار یک مناقصه شهری به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که کیپ‌تاون یا آفریقای جنوبی با کمبود قیر روبه‌رو شده‌اند، اما شرکت‌های شرکت‌کننده باید هزینه خرید قیر پایه، فرآوری و تحویل محصول نهایی را در قیمت پیشنهادی خود لحاظ کنند.
اگر بخشی از قیر پایه از بازار خارجی تأمین شود، نرخ ارز، کرایه دریایی، هزینه بندر و حمل زمینی بر قیمت نهایی اثر خواهند گذاشت. اگر محصول از منابع داخلی تأمین شود، دسترسی پالایشگاهی، ظرفیت ذخیره‌سازی و هزینه حمل جاده‌ای اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد. بنابراین شرکت‌ها در عمل بر اساس کل اقتصاد زنجیره تأمین رقابت خواهند کرد و فقط قیمت اسمی قیر پایه نتیجه مناقصه را تعیین نخواهد کرد.
دوره بلند قرارداد نیز تأمین‌کنندگان را در معرض تغییر قیمت نفت، قیر، سوخت و هزینه حمل قرار خواهد داد. به همین دلیل سازوکار تعدیل قیمت و شرایط تجاری قرارداد برای شرکت‌هایی که تعهد ۳۶ماهه می‌پذیرند اهمیت زیادی خواهد داشت و مدیریت هزینه در طول قرارداد می‌تواند به اندازه قیمت اولیه پیشنهاد اهمیت پیدا کند.
کیفیت فنی نیز نقش مهمی ایفا خواهد کرد، زیرا محصولات این مناقصه کاربردهای متفاوتی در روسازی دارند. یک امولسیون، ماده آستر، درزگیر ترک یا مخلوط سرد را نمی‌توان فقط به دلیل قیمت پایین‌تر جایگزین محصول دیگری کرد و هر ماده باید الزامات فنی کاربرد مورد نظر را تأمین کند. بنابراین شهرداری به محصول مطابق مشخصات نیاز دارد و فقط ارزان‌ترین ماده موجود را خریداری نخواهد کرد.
شرایط اداری مناقصه نیز برای شرکت‌ها اهمیت دارد. تأمین‌کنندگان باید الزامات رسمی خرید شهرداری کیپ‌تاون و مقررات ثبت تأمین‌کنندگان در آفریقای جنوبی را رعایت کنند و به همین دلیل این فرصت را نمی‌توان یک درخواست خرید نقدی و ساده بین‌المللی دانست. شرکت‌هایی که قصد حضور دارند باید شرایط فنی و اداری لازم را هم‌زمان تأمین کنند.
جلسه توضیحی اجباری مناقصه برای ساعت ۱۰ صبح روز ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ از طریق Microsoft Teams برنامه‌ریزی شده است. حضور شرکت‌های متقاضی در این جلسه الزامی خواهد بود و به همین دلیل ۱۶ اکتبر به یکی از مهم‌ترین تاریخ‌های پیش از بسته شدن مناقصه تبدیل می‌شود.
مهلت ارائه پیشنهادها نیز در ساعت ۱۰ صبح روز ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ پایان خواهد یافت. فاصله میان انتشار مناقصه در دوم اکتبر و تاریخ نهایی، به شرکت‌ها فرصت می‌دهد قیمت‌ها، مدارک فنی، اسناد مربوط به صلاحیت و برنامه تحویل خود را برای محصولات و مناطق مختلف آماده کنند.
برای بازار قیر آفریقای جنوبی، اطلاعات مرحله واگذاری قرارداد اهمیت بیشتری از خود آگهی اولیه خواهند داشت. نام شرکت‌های برنده، نوع محصولات واگذارشده، قیمت‌های واحد، منبع قیر پایه و هر مقدار اعلام‌شده می‌توانند تصویر دقیق‌تری از ساختار واقعی تقاضای کیپ‌تاون ارائه کنند.
سفارش‌های خریدی که پس از واگذاری قرارداد صادر می‌شوند نیز نشانه قوی‌تری از مصرف واقعی خواهند بود. قرارداد چهارچوبی امکان خرید را ایجاد می‌کند، اما حجم سفارش‌های بعدی مشخص خواهد کرد چه مقدار قیر و محصول قیری در طول سه سال وارد پروژه‌های راه شهری می‌شود.
منبع قیر پایه شرکت‌های برنده نیز می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. اگر محصولات برنده عمدتاً به قیر وارداتی وابسته باشند، هزینه مواد جاده‌ای کیپ‌تاون حساسیت بیشتری به قیمت جهانی قیر، نرخ ارز و کرایه دریایی نشان خواهد داد. اگر قیر داخلی سهم اصلی را تأمین کند، وضعیت پالایشگاه‌های آفریقای جنوبی و هزینه لجستیک داخلی نقش مهم‌تری ایفا خواهند کرد.
در شرایط فعلی با این حال نمی‌توان یک نیاز مشخص وارداتی را به این مناقصه نسبت داد. شهرداری تأمین و تحویل محصولات قیری را درخواست کرده است و اطلاعات عمومی الزام مشخصی برای استفاده از قیر وارداتی اعلام نکرده‌اند. بنابراین از آگهی مناقصه نمی‌توان تناژ مشخصی برای واردات قیر آفریقای جنوبی استخراج کرد.
پیام مستقیم بازار در نتیجه روشن اما محدود باقی می‌ماند. شهرداری کیپ‌تاون در آفریقای جنوبی یک مسیر خرید سه‌ساله جدید برای مجموعه گسترده‌ای از محصولات قیری مورد استفاده در شبکه راه شهری ایجاد کرده است و تأمین‌کنندگان واجد شرایط تا ۱۰ نوامبر فرصت دارند برای محصولات و مناطق مختلف رقابت کنند. این مناقصه تقاضای بالقوه واقعی از سوی یک نهاد بزرگ شهری را نشان می‌دهد، اما تا زمانی که حجم خرید منتشر نشود نمی‌توان اثر آن را بر مصرف فیزیکی قیر با واحد تن اندازه‌گیری کرد.
مهم‌ترین تحولات بعدی شامل جلسه اجباری ۱۶ اکتبر، هرگونه اصلاح یا توضیح منتشرشده پیش از بسته شدن مناقصه، تعداد شرکت‌کنندگان، نام برندگان و قیمت‌ها یا مقادیر اعلام‌شده در مرحله واگذاری خواهند بود. انتشار این اطلاعات مشخص خواهد کرد که مناقصه 83G/2026/27 به یک منبع قابل اندازه‌گیری تقاضای جدید برای قیر تبدیل می‌شود یا عمدتاً به‌عنوان چهارچوب بلندمدت تأمین مواد مورد نیاز نگهداری راه‌های کیپ‌تاون عمل خواهد کرد.
