به گزارش دنیای نفت و قیر، قیمت جهانی قیر در میانه فوریه ۲۰۲۶ کاهش محدودی را ثبت کرد و در تاریخ ۱۳ فوریه به ۳۲۸۰ یوان چین در هر تن رسید که نسبت به روز معاملاتی قبل ۰.۶۷ درصد افت نشان میدهد. با وجود افزایش ۲.۷۶ درصدی در مقیاس ماهانه، سطح قیمت همچنان بیش از ۱۴ درصد پایینتر از مدت مشابه سال گذشته قرار دارد. این حرکت قیمتی نتیجه مجموعهای از عوامل همزمان است که شامل کاهش تقاضای فصلی در نیمکره شمالی، ثبات نسبی بهای نفت خام، استمرار تولید پالایشگاهها در بخش برشهای سنگین، افزایش موجودی انبارها پس از مصرف محدود زمستانی و رقابت قیمتی در بازارهای صادراتی آسیا میشود. این عوامل در کنار یکدیگر زمینه افت کنترلشده اخیر را فراهم کردهاند، بدون آنکه نشانهای از بیثباتی شدید در بازار مشاهده شود.
کاهش تقاضای فصلی مهمترین عامل افت اخیر محسوب میشود. در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی، شرایط آبوهوایی زمستانی اجرای پروژههای آسفالتریزی را محدود میکند. دمای پایین هوا مانع از انجام عملیات استاندارد پخش و تراکم آسفالت میشود و در نتیجه بسیاری از طرحهای راهسازی تا پایان فصل سرما به تعویق میافتد. با کاهش فعالیتهای عمرانی، حجم سفارشهای جدید نیز افت میکند. زمانی که سطح تولید پالایشگاهها تغییر محسوسی نداشته باشد اما تقاضا کاهش یابد، تعادل بازار به سمت تعدیل قیمتها حرکت میکند. افت ۰.۶۷ درصدی ثبتشده در میانه فوریه در چنین بستری قابل تفسیر است و بیشتر به تعدیل طبیعی بازار شباهت دارد تا نشانهای از ضعف ساختاری.
عامل دوم به ثبات نسبی قیمت نفت خام بازمیگردد. قیر بهعنوان یکی از فرآوردههای حاصل از برشهای سنگین نفت خام، ارتباط مستقیم با هزینه خوراک پالایشگاهها دارد. در هفتههای ابتدایی سال ۲۰۲۶، شاخصهای اصلی نفت در دامنهای محدود نوسان کردهاند و افزایش قابل توجهی را تجربه نکردهاند. نبود محرک قوی در بازار انرژی باعث شده پالایشگاهها دلیلی برای افزایش جدی نرخهای فروش این محصول نداشته باشند. هنگامی که بهای نفت خام در سطحی میانه تثبیت میشود، فرآوردههای وابسته نیز تمایل دارند در همان محدوده باقی بمانند، مگر آنکه از سمت تقاضا فشار افزایشی ایجاد شود. در شرایط کنونی چنین فشاری مشاهده نمیشود.
سومین عامل، استمرار تولید در پالایشگاههاست. بسیاری از پالایشگاههای خاورمیانه و آسیا در ماههای اخیر برنامه تولید منظم خود را حفظ کردهاند. در صورت عدم کاهش تولید برشهای سنگین، عرضه در بازارهای صادراتی در سطح قابل قبولی باقی میماند. این وضعیت مانع از ایجاد کمبود در بازار میشود. زمانی که عرضه پایدار و بدون وقفه ادامه یابد اما مصرف در برخی مناطق کاهش پیدا کند، موجودی انبارها بهتدریج افزایش مییابد و فروشندگان برای حفظ جریان نقدینگی ناچار به ارائه پیشنهادهای رقابتیتر میشوند. این روند به افت ملایم قیمتها کمک کرده است.
افزایش سطح موجودی انبارها چهارمین علت افت اخیر است. در ماههای پایانی سال ۲۰۲۵، با توجه به ثبات نسبی قیمتها، برخی خریداران اقدام به تأمین و ذخیرهسازی کردند. با آغاز فصل سرما و کاهش مصرف عملی، بخشی از این ذخایر همچنان مصرف نشده باقی مانده است. در نتیجه، نیاز فوری به خریدهای جدید کاهش یافته و تقاضای لحظهای محدودتر شده است. هنگامی که خریداران با انبارهای نسبتاً پر وارد فصل جدید میشوند، تمایل دارند برای ثبت سفارشهای تازه صبر کنند. این رفتار خرید محتاطانه به فروشندگان سیگنال میدهد که بازار در وضعیت اشباع نسبی قرار دارد و همین امر به تعدیل نرخها منجر میشود.
پنجمین عامل به رقابت در بازارهای صادراتی آسیا مربوط میشود. صادرکنندگان منطقه خاورمیانه، جنوب آسیا و شرق آسیا در تلاش برای حفظ سهم خود در مقاصد وارداتی فعال هستند. در چنین فضایی، پیشنهادهای قیمتی با فاصلههای اندک از یکدیگر ارائه میشود و حاشیه سود فشرده میگردد. این رقابت مانع از شکلگیری موج افزایشی ناگهانی میشود، بهویژه در دورهای که رشد تقاضا شتاب قابل توجهی ندارد. نتیجه این وضعیت، حرکت قیمتها در محدودهای محدود و تمایل به تعدیلهای جزئی است.
با توجه به این عوامل، چشمانداز باقیمانده ماه فوریه نشاندهنده ثبات نسبی است. انتظار میرود تا زمانی که نفت خام از محدوده فعلی خود خارج نشود و رویداد غیرمنتظرهای در عرضه جهانی رخ ندهد، قیمت قیر نیز در دامنهای محدود نوسان کند. با نزدیک شدن به پایان فوریه و افزایش تدریجی دما در برخی مناطق، احتمال افزایش جزئی تقاضا وجود دارد، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد اوج بازگشت فعالیتهای عمرانی معمولاً در ماه مارس و آوریل رخ میدهد. بنابراین در کوتاهمدت، تغییر قابل توجهی در روند قیمتها پیشبینی نمیشود.
در صورتی که قیمت نفت با رشد محسوس همراه شود یا برخی پالایشگاهها به دلیل تعمیرات دورهای تولید برشهای سنگین را کاهش دهند، امکان افزایش تدریجی نرخها وجود خواهد داشت. در مقابل، اگر موجودی انبارها همچنان بالا باقی بماند و خریداران سیاست خرید محتاطانه را ادامه دهند، احتمال ادامه افتهای محدود نیز مطرح است. با این حال، دادههای موجود بیشتر به سمت تثبیت در سطوح فعلی اشاره دارند تا افزایش یا کاهش شدید.
از منظر میانمدت، برنامههای گسترده توسعه راهها و زیرساختهای حملونقل در خاورمیانه، جنوب آسیا و بخشهایی از آفریقا همچنان تقاضای پایه را حفظ میکند. پروژههای بزرگراهی، توسعه باند فرودگاهها و بهسازی مسیرهای شهری نیاز مستمر به این ماده را تضمین میکند. این تقاضای ساختاری احتمال افت شدید و طولانیمدت قیمت را کاهش میدهد، حتی اگر در مقاطع کوتاه نوسانهایی مشاهده شود.
کاهش بیش از ۱۴ درصدی نسبت به سال گذشته نشان میدهد بازار هنوز به سطوح قیمتی پیشین بازنگشته است، اما در عین حال نشانهای از بحران نیز مشاهده نمیشود. روند فعلی بیشتر بازتاب تنظیم طبیعی عرضه و تقاضا در دورهای فصلی است. اگر شرایط بازار انرژی در هفتههای آینده بدون شوک جدی باقی بماند، احتمالاً قیمتها تا پایان فوریه در همین محدوده باقی خواهند ماند و با آغاز فصل مناسب فعالیتهای عمرانی، امکان تقویت تدریجی نرخها در ماههای بعد فراهم خواهد شد.
در مجموع، افت محدود اخیر قیمت جهانی قیر بیش از آنکه ناشی از بحران یا عدم تعادل ساختاری باشد، حاصل شرایط فصلی و روند طبیعی بازار است. کاهش تقاضا در فصل زمستان در بخشهایی از نیمکره شمالی، ثبات نسبی قیمت نفت خام، استمرار تولید پالایشگاهی، افزایش موجودی انبارها و رقابت صادراتی در بازارهای آسیایی، در کنار یکدیگر زمینه این تعدیل قیمتی را فراهم کردهاند. با توجه به تداوم برنامههای توسعه زیرساختی در خاورمیانه، آسیا و برخی کشورهای آفریقایی، بنیان تقاضا همچنان حفظ شده است. در صورت نبود شوک در بازار انرژی یا کاهش ناگهانی عرضه، انتظار میرود قیمتها تا پایان فوریه در محدودهای باثبات باقی بمانند و با آغاز فصل مناسب فعالیتهای عمرانی، زمینه برای تقویت تدریجی نرخها فراهم شود.
