نشریه تخصصی صنعت قیر و عوامل وابسته

مجله WPB شماره ژانویه

شماره ژانویه مجله دنیای نفت و قیر

همکاران

رشد ۶۵ درصدی حاشیه بخش قیر پوما انرژی با افزایش حجم فروش در استرالیا و بازارهای شرق دور

به گزارش نشریه دنیای نفت و قیر، حاشیه بخش قیر شرکت پوما انرژی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نسبت به سه‌ماهه نخست ۶۵ درصد افزایش یافت و یکی از معدود شواهد مستقیم را ارائه کرد که نشان می‌دهد افزایش حجم فروش منطقه‌ای، شرایط مساعد قیمت‌گذاری و اختلال در جریان جهانی محصولات چگونه می‌توانند مستقیماً بر عملکرد تجاری یک تأمین‌کننده بین‌المللی قیر اثر بگذارند.

این شرکت در ۲۶ اوت ۲۰۲۶ نتایج مالی سه‌ماهه منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ را منتشر کرد و اعلام کرد سود ناخالص بخش قیر نسبت به فصل‌های قبلی افزایش قابل‌توجهی داشته است. رشد ۶۵ درصدی حاشیه این بخش عمدتاً از افزایش حجم فروش در استرالیا و بازارهای شرق دور و همچنین شرایط مساعد قیمت‌گذاری حمایت شده است. پوما انرژی همچنین پس از ورود اخیر خود به بازار گواتمالا، توسعه فعالیت بخش قیر در این کشور را ادامه داده است.

این نتیجه برای صنعت قیر اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بحث درباره اختلال بازار را از مرحله تحلیل نظری درباره ریسک حمل و زنجیره تأمین فراتر می‌برد. پوما انرژی اعلام کرده است که تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ مسیرهای کشتیرانی و جریان جهانی محصولات را مختل کرد و فرصت‌هایی برای ایجاد حاشیه اضافی و غیرتکرارشونده فراهم کرد که عمدتاً در بخش‌های تامین و قیر مشاهده شد.

این اعلام شرکت شواهد تجاری مستقیمی ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد اختلال در لجستیک انرژی می‌تواند تغییر قابل‌اندازه‌گیری در اقتصاد تجارت قیر ایجاد کند. با این حال، نمی‌توان تمام رشد ۶۵ درصدی حاشیه بخش قیر را به اختلالات خاورمیانه نسبت داد. پوما انرژی افزایش حجم فروش در استرالیا و بازارهای شرق دور و همچنین شرایط مساعد قیمت‌گذاری را از عوامل مهم عملکرد این بخش معرفی کرده است و حاشیه اضافی ناشی از اختلال مسیرهای حمل و جریان محصولات نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر بوده است.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد. افزایش ۶۵ درصدی حاشیه به این معنا نیست که پوما انرژی ۶۵ درصد قیر بیشتری فروخته یا قیمت قیر ۶۵ درصد افزایش یافته است. شرکت تغییر حاشیه سودآوری این بخش نسبت به فصل قبل را گزارش کرده و در کنار آن، افزایش حجم فروش و شرایط قیمت‌گذاری را به‌عنوان عوامل عملیاتی مطرح کرده است. پوما انرژی رقم مطلق سود ناخالص بخش قیر را به‌طور جداگانه اعلام نکرده و مشخص نکرده است چه مقدار از افزایش حاشیه دقیقاً از اختلالات مرتبط با خاورمیانه ناشی شده است.

عملکرد سه‌ماهه دوم همچنین ادامه بهبود قابل‌توجهی است که در سه ماه نخست ۲۰۲۶ مشاهده شده بود. در نتایجی که در ۲۷ مه ۲۰۲۶ منتشر شد، پوما انرژی اعلام کرد حاشیه بخش قیر نسبت به دوره مشابه ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شده و نسبت به سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ نیز ۳۵ درصد افزایش یافته است. رشد ۶۵ درصدی دیگری که برای سه‌ماهه دوم گزارش شده نشان می‌دهد بهبود این بخش ادامه یافته و شتاب گرفته است و نمی‌توان آن را یک رویداد محدود به یک فصل دانست.

استرالیا بخش مهمی از این تحول را تشکیل می‌دهد. پوما انرژی شبکه گسترده‌ای برای توزیع و ذخیره‌سازی قیر در این کشور دارد و قیرهای جاده‌ای، محصولات اصلاح‌شده پلیمری و سایر مواد تخصصی مورد استفاده در زیرساخت‌های جاده‌ای را به بازار استرالیا عرضه می‌کند. شبکه محلی این شرکت شامل چندین نقطه واردات و ذخیره‌سازی است که برای تأمین تقاضای ساخت و نگهداری راه‌ها در مناطق مختلف کشور طراحی شده‌اند.

بنابراین افزایش حجم فروش در استرالیا فقط یک رشد ساده منطقه‌ای محسوب نمی‌شود. استرالیا به میزان قابل‌توجهی به قیر وارداتی متکی است، زیرا تعطیلی پالایشگاه‌های داخلی در سال‌های گذشته اهمیت حمل دریایی، پایانه‌های ذخیره‌سازی و شبکه‌های قابل اعتماد توزیع را افزایش داده است. برای تأمین‌کنندگانی که زیرساخت وارداتی تثبیت‌شده و دسترسی به حمل تخصصی قیر دارند، تغییر در دسترسی بین‌المللی به محصول، شرایط فریت و اختلاف قیمت میان مناطق می‌تواند مستقیماً بر فرصت‌های فروش و حاشیه تجاری اثر بگذارد.

اشاره پوما انرژی به افزایش حجم فروش در بازارهای شرق دور نیز بعد دیگری به این عملکرد اضافه می‌کند. شرکت کشورهای مشخصی را که عامل این افزایش در شرق دور بوده‌اند اعلام نکرده است؛ بنابراین نباید از نتایج سه‌ماهه دوم برای نتیجه‌گیری درباره جهش تقاضا در یک بازار مشخص آسیایی استفاده کرد. با این حال، این داده نشان می‌دهد افزایش فعالیت تنها به استرالیا محدود نبوده و بازارهای آسیایی نیز از رشد این بخش حمایت کرده‌اند.

بخش لجستیکی این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد. قیر با همان انعطاف نفت خام یا فرآورده‌های متعارف پالایشی در سامانه جهانی انرژی جابه‌جا نمی‌شود. محموله‌های فله به ذخیره‌سازی گرم، پایانه‌های مناسب و کشتی‌هایی نیاز دارند که بتوانند دمای لازم برای جابه‌جایی محصول را در طول سفر حفظ کنند. فعالیت قیر پوما انرژی حمل دریایی، پایانه‌ها، توزیع کانتینری و لجستیک زمینی را با یکدیگر ترکیب می‌کند و همین ساختار باعث می‌شود عملکرد تجاری شرکت مستقیماً از تغییر دسترسی به حمل و اختلالات منطقه‌ای عرضه تأثیر بپذیرد.

هنگامی که جریان‌های تثبیت‌شده محصولات مختل می‌شوند، اثر تجاری می‌تواند از چند مسیر ایجاد شود. خریداران ممکن است مجبور شوند محصول را از پالایشگاه‌های دورتر تهیه کنند، کشتی‌ها مسیرهای طولانی‌تری طی کنند، ارزش موجودی‌های ذخیره‌شده افزایش یابد و تأمین‌کنندگانی که ظرفیت حمل یا ذخیره‌سازی در اختیار دارند بتوانند از فرصت‌هایی استفاده کنند که در شرایط عادی وجود ندارند. چنین تغییراتی می‌تواند بدون افزایش متناسب قیمت قیر در پالایشگاه، حاشیه تجارت را افزایش دهد.

نتایج سه‌ماهه دوم نمونه‌ای از مشاهده همین سازوکار در عملکرد مالی یک شرکت را ارائه می‌کند. تنش‌های خاورمیانه مسیرهای کشتیرانی و جریان جهانی محصولات را تغییر دادند و قابلیت‌های یکپارچه تأمین و لجستیک پوما انرژی به شرکت امکان داد عرضه به مشتریان را حفظ کند و از فرصت‌های تجاری اضافی استفاده کند. شرکت حاشیه حاصل از این شرایط را غیرتکرارشونده توصیف کرده است و این نکته برای تفسیر نتیجه اهمیت زیادی دارد.

حاشیه غیرتکرارشونده را نمی‌توان به‌طور خودکار سطح جدید و دائمی سودآوری بخش قیر در نظر گرفت. اگر مسیرهای مختل‌شده کشتیرانی عادی شوند، جریان محصولات منطقه‌ای کارآمدتر شود یا رقابت در عرضه افزایش یابد، بخشی از حاشیه استثنایی ایجادشده در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ ممکن است در همان سطح ادامه پیدا نکند. در نتیجه باید عملکرد پایه بخش قیر را از حاشیه‌ای که شرایط غیرمعمول بازار ایجاد کرده است جدا بررسی کرد.

در عین حال، توسعه فعالیت پوما انرژی در گواتمالا نشان می‌دهد شرکت تنها به نوسانات موقت بازار متکی نیست. گسترش فعالیت بخش قیر در یک بازار جدید آمریکای مرکزی در کنار موقعیت تثبیت‌شده شرکت در استرالیا و آسیا، به یک راهبرد گسترده‌تر برای توسعه جغرافیایی این کسب‌وکار اشاره می‌کند.

نتایج کلی مالی شرکت نیز ابعاد بهبود عملکرد در سه‌ماهه دوم را نشان می‌دهد. حجم فروش کل گروه نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳ درصد افزایش یافت و سود ناخالص بر مبنای pro forma با رشد ۵۲ درصدی به ۴۱۷ میلیون دلار رسید. EBITDA به ۲۴۲ میلیون دلار رسید که نسبت به سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ معادل ۱۰۹ درصد افزایش داشت و سود خالص نیز از ۲۷ میلیون دلار به ۱۴۴ میلیون دلار افزایش یافت. پوما انرژی بخش‌های تامین و قیر را از عوامل مهم تقویت حاشیه واحد معرفی کرده است.

با این حال، برای بازار قیر مهم‌ترین عدد افزایش سود کلی گروه نیست. رشد متوالی ۶۵ درصدی حاشیه بخش قیر اهمیت بیشتری دارد، زیرا شواهد مستقیمی از یک فعال بزرگ بازار ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد تقاضای منطقه‌ای، شرایط قیمت‌گذاری و اختلال لجستیکی اکنون بر اقتصاد تجاری قیر اثر قابل‌اندازه‌گیری گذاشته‌اند.

این نتیجه همچنین اهمیت نگاه فراتر از قیمت اسمی FOB قیر را تقویت می‌کند. ممکن است سودآوری یک تأمین‌کننده به میزان قابل‌توجهی تغییر کند، بدون آنکه قیمت پایه محصول به همان نسبت جابه‌جا شود. مسیر حمل، موقعیت موجودی، دسترسی به کشتی، دسترسی به پایانه و توان انتقال عرضه میان مناطق مختلف همگی می‌توانند حاشیه‌ای را که میان تأمین از پالایشگاه و تحویل نهایی ایجاد می‌شود تعیین کنند.

این مسئله در دوره‌های اختلال پیرامون خاورمیانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. مشکلات کشتیرانی لزوماً قیر فیزیکی را از بازار جهانی حذف نمی‌کنند. در عوض، می‌توانند محل دسترسی به محصول، سرعت رسیدن آن به خریدار و توان تأمین‌کنندگان برای پوشش موقت کمبودهای منطقه‌ای را تغییر دهند. چنین تحولاتی می‌توانند هم هزینه خریداران را افزایش دهند و هم برای شرکت‌هایی که امکان تأمین جایگزین دارند حاشیه بیشتری ایجاد کنند.

ارقام سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ پوما انرژی شواهد قابل‌اندازه‌گیری از همین سازوکار ارائه می‌کنند. حاشیه بخش قیر شرکت نسبت به سه‌ماهه نخست ۶۵ درصد افزایش یافت، در حالی که حجم فروش در استرالیا و بازارهای شرق دور رشد کرد، شرایط قیمت‌گذاری مساعد باقی ماند و اختلال در مسیرهای حمل و جریان محصولات فرصت‌های تجاری غیرتکرارشونده دیگری ایجاد کرد.

این نتیجه نباید به این معنا تفسیر شود که اختلالات ژئوپلیتیکی به‌تنهایی سودآوری بخش قیر را افزایش داده‌اند. اهمیت اصلی گزارش در نکته دیگری قرار دارد: حاشیه تجارت قیر به‌طور هم‌زمان از تقاضای واقعی، رشد فروش منطقه‌ای، شرایط قیمت‌گذاری و توان تأمین‌کننده برای مدیریت لجستیک مختل‌شده تأثیر می‌پذیرد. در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، ترکیب این عوامل به نفع بخش قیر پوما انرژی عمل کرده است.