به گزارش دنیای نفت و قیر، برنامه تجاری دهساله میان ورده رینیوبلز (Verde Renewables)و ارگون آسفالت اند امولشنز (Ergon Asphalt & Emulsions) ، الگوی اقتصادی تازهای برای محصولات قیری حاوی بیوچار در ایالات متحده ایجاد کرده است؛ الگویی که میتواند برای بازارهای راهسازی خاورمیانه و دیگر مناطقی که بهدنبال مصالح ساختمانی با انتشار کمتر هستند نیز اهمیت داشته باشد. اهمیت این قرارداد تنها به ویژگیهای زیستمحیطی بیوچار محدود نمیشود. این توافق، یک تأمینکننده تخصصی مواد را به شبکهای باسابقه در تولید آسفالت و نگهداری روسازی متصل میکند، مسیرهای درآمدی تازهای بر پایه فروش امولسیون قیری و حذف کربن به وجود میآورد و راه ورود پروژهها به مرحله تجاری در سال ۲۰۲۶ را مشخص میسازد. این همکاری برای پالایشگاهها، تولیدکنندگان امولسیون و سازمانهای راهسازی خاورمیانه نمونهای قابل بررسی است که نشان میدهد چگونه میتوان خدمات تأییدشده کربنی را به فروش متعارف قیر افزود، بدون آنکه ماده چسباننده نفتی از محصول حذف شود.
ورده و ارگون قرارداد اصلی تجاریسازی و همکاری را در اول ژوئیه ۲۰۲۶ امضا کردند. دوره نخست قرارداد ده سال است و امکان تمدید آن برای پنج سال دیگر نیز وجود دارد. ورده برای تأمین بیوچار مهندسیشده مورد استفاده در پروژههای مرتبط ارگون، جایگاه تأمینکننده ترجیحی را به دست میآورد. در مقابل، ارگون قرار است محصولاتی را توسعه دهد، تولید کند، به بازار عرضه کند و توزیع کند که مواد آسفالتی این شرکت را با بیوچار تأمینشده از سوی ورده ترکیب میکنند. نخستین پروژه به کاربردهای روسازی سرد مبتنی بر امولسیونهای ارگون اختصاص دارد. ورود به کاربردهای بعدی، از جمله آسفالت گرم، پوششهای بام یا پوششهای سقفی آسفالتی، به توافقهای جداگانه نیاز خواهد داشت.
این قرارداد، مسئولیتهای عملیاتی، شیوههای پرداخت، تعهدهای گزارشدهی و ضمیمههای اختصاصی هر پروژه را تعیین میکند. ورده مسئول تأمین مستقیم یا سازماندهی تأمین بیوچار مهندسیشده، پشتیبانی از توسعه محصول، ارائه راهنمایی در محل پروژه، جمعآوری دادههای عملکردی و مدیریت فرایند اعتبار کربن خواهد بود. ارگون نیز ظرفیت تولید، دانش فنی، دسترسی به مشتریان و شبکه توزیع خود را در اختیار برنامه قرار میدهد. محور اصلی این همکاری، اجرای تجاری است و نه صرفاً نمایش نتایج در مقیاس آزمایشگاهی.
پروژه نخست روسازی سرد، سه منبع بالقوه درآمد دارد. ورده میتواند از فروش بیوچار مهندسیشده به مشتریان ارگون یا مشتریانی که از طریق این همکاری معرفی میشوند، درآمد کسب کند. دو شرکت، درآمد خالص حاصل از فروش بیوچارهای واجد شرایط را طبق شرایطی تقسیم خواهند کرد که بخشی از آنها در پرونده عمومی منتشرشده حذف شده است. ارگون همچنین بهازای هر گالن واجد شرایط از امولسیونی که در ارتباط با پروژه نخست فروخته میشود، حق امتیاز نقدی به ورده پرداخت خواهد کرد؛ هرچند نرخ این پرداخت اعلام نشده است. ارزش حاصل از اعتبارهای کربنی واجد شرایط نیز بهطور مساوی میان دو شرکت تقسیم خواهد شد. در نتیجه، فروش افزودنی فیزیکی، حجم امولسیون قیری عرضهشده و درآمد حاصل از حذف تأییدشده کربن در یک سامانه تجاری واحد به یکدیگر متصل میشوند.
مفاد مربوط به حق امتیاز برای صنعت قیر اهمیت ویژهای دارد. بسیاری از محصولات جادهای کمکربن تنها هنگام فروش افزودنی، درآمد ایجاد میکنند. در این قرارداد، درآمد ورده میتواند همزمان با افزایش فروش امولسیونهای ارگون رشد کند و به این ترتیب، هر دو شرکت منفعت مستقیمی در پذیرش محصول از سوی مشتریان و دریافت سفارشهای تکراری خواهند داشت. این روش، مؤلفه زیستمحیطی را به گروهی از محصولات متصل میکند که از قبل در روسازی سرد، نگهداری راه و حفاظت از سطوح جادهای استفاده میشوند. بیوچار در این طرح جایگزین قیر معرفی نشده است. امولسیون قیری همچنان بستر تجاری اصلی برای ورود ماده کربنی مهندسیشده به پروژههای جادهای باقی میماند.
روسازی سرد همچنین مسیر عملی مناسبی برای ورود به بازار فراهم میکند. اجرای آن به همان میزان حرارت مورد نیاز در تولید متعارف آسفالت گرم وابسته نیست و ارتباط نزدیکی با نگهداری جاده، بازسازی محلی و استفاده از مصالح بازیافتی دارد. این بخشها امکان اجرای پروژههای آزمایشی با حجم کمتر را پیش از ورود به خریدهای گسترده فراهم میکنند. ارگون و ورده قصد دارند فعالیت خود را با کاربردهایی آغاز کنند که آمادگی بیشتری برای عرضه تجاری دارند و سپس با توجه به نتایج فنی، تقاضای مشتری و پذیرش مشخصات فنی، دامنه کار را گسترش دهند. این روش، هزینه سرمایهگذاری اولیه را محدود میکند و امکان جمعآوری اطلاعات عملکردی از طریق شبکههای موجود را فراهم میسازد.
توافق ژوئیه ادامه یک رابطه تجاری طولانیتر است. ورده در اکتبر ۲۰۲۵ حقوقی را برای استفاده از فناوری آسفالت سرد حاوی بیوچار خود در اختیار ارگون قرار داد و ارگون نیز بعدتر سرمایهگذاری راهبردی دو میلیون دلاری در ورده ریسورسز انجام داد. طی دوره سهماهه منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۲۶، ورده نخستین دو سفارش خرید خود را از ارگون برای عامل امولسیونکننده Verde V24 دریافت کرد. بر اساس گزارش فصلی ورده، این سفارشها حدود ۴۶۰ هزار دلار درآمد ناخالص ایجاد کردند. بنابراین، قرارداد جدید پس از سرمایهگذاری، توافق مربوط به مجوز استفاده و نخستین معامله تجاری محصول منعقد شده است و صرفاً یک همکاری اولیه و بدون سابقه نیست.
ظرفیت تأمین نیز بخش دیگری از این برنامه است. ورده قرارداد جداگانهای با شرکت بایوچار سولوشنز الالسی دارد که طبق آن، این شرکت قرار است بیوچار مهندسیشده مورد نیاز کاربردهای جادهای ورده را تولید، توزیع و با نام تجاری سفارشدهنده عرضه کند. ظرفیت اولیه اعلامشده تا ۳۸ هزار و ۵۰۰ تن آمریکایی در سال است و انتظار میرود دستکم نیمی از آن، در صورت تأیید، شرایط لازم برای ایجاد اعتبار حذف کربن را داشته باشد. این قرارداد، تقسیم درآمد اعتبارهای کربنی و توسعه مشترک یک فرمول مهندسیشده را نیز دربرمیگیرد. وجود این ظرفیت، تقاضای قطعی را تضمین نمیکند، اما در صورت افزایش سفارشها، یک منبع تأمین مشخص در اختیار برنامه قرار میدهد.
حسابداری کربن در این همکاری بهعنوان یک وظیفه اجرایی در نظر گرفته شده است. ورده مسئول ثبت پروژه، مدیریت روش محاسبه، راستیآزمایی، اداره سامانه ثبت و فروش اعتبارها خواهد بود. این شرکت باید نرمافزاری را برای رهگیری فروش بیوچار، ثبت دادههای چرخه عمر و محاسبه میزان حذف کربن راهاندازی کند. گزارشهای فصلی ارائهشده به ارگون باید اطلاعات فروش، دادههای ارزیابی چرخه عمر، هزینههای کسرشده و محاسبات اعتبار کربن را شامل شوند. ارگون نیز حق حسابرسی خواهد داشت. این الزامات اهمیت دارند، زیرا ارزش اعتبار کربن به قابلیت رهگیری، ماندگاری و بررسی مستقل وابسته است و صرف وجود کربن زیستی در یک ماده جادهای برای ایجاد اعتبار کافی نخواهد بود.
این توافق میتواند برای سازمانهای راهسازی، یک مدل خرید ارائه دهد که در آن ارزش زیستمحیطی در کنار عملکرد فنی محصول مستند میشود. خریداران ممکن است یک محصول امولسیون قیری را همراه با اطلاعات چرخه عمر و سابقه ثبتشده ذخیره تأییدشده کربن، از طریق یک زنجیره تأمین هماهنگ دریافت کنند. چنین مستنداتی ممکن است در مناقصههایی که ارائه اظهارنامه زیستمحیطی، گزارش انتشار یا نتایج قابل اندازهگیری کربنی را الزامی میکنند، اهمیت بیشتری پیدا کنند. این روش همچنین میتواند به پیمانکاران اجازه دهد پیشنهادهای خود را بدون اتکای صرف به قیمت متمایز کنند، مشروط بر آنکه عملکرد فنی و ادعاهای کربنی بهصورت مستقل پذیرفته شوند.
خاورمیانه از ظرفیت تجاری مناسبی برخوردار است، اما الزامات فنی سختگیرانهای نیز دارد. تأمینکنندگان منطقهای قیر هماکنون پروژههای بزرگ راهسازی را پوشش میدهند و شبکههای تثبیتشدهای در زمینه تولید امولسیون، لجستیک و پیمانکاری دارند. نمونه محلی همکاری ورده و ارگون میتواند این امکانات را به بیوچار تولیدشده از پسماندهای مناسب کشاورزی یا جنگلی متصل کند. با این حال، هر کاربرد منطقهای باید در برابر دمای بالای روسازی، تابش فرابنفش، گردوغبار، شوری، بارهای سنگین محوری و گریدهای قیری رایج در بازارهای محلی آزمایش شود. واجد شرایط بودن برای دریافت اعتبار کربن نیز به منشأ زیستتوده، انتشار ناشی از تولید، مسافت حملونقل و روشهای معتبر راستیآزمایی بستگی خواهد داشت.
این مدل احتمالاً پیش از ورود به آزادراهها و بزرگراههای اصلی، برای بازار نگهداری راهها و پروژههای شهری مناسبتر خواهد بود. عملیات سطحی، مخلوطهای سرد و محصولات بازسازی جاده بهطور منظم خریداری میشوند و میتوانند در دورههای خرید کوتاهتر، دادههای قابل اندازهگیری تولید کنند. یک برنامه موفق میتواند به بازاریابان قیر امکان دهد بستهای با ارزش افزوده بیشتر شامل امولسیون، افزودنی مهندسیشده، پشتیبانی فنی، مستندات چرخه عمر و مدیریت اعتبارهای کربنی عرضه کنند. این روند همچنین میتواند روابط تجاری تازهای میان پالایشگاهها، پردازشکنندگان پسماند، تولیدکنندگان بیوچار، آزمایشگاهها و سازمانهای خدمات شهری ایجاد کند.
با وجود این، قرارداد محدودیتهای مهمی دارد. حجمهای هدف برای پروژه نخست الزامآور نیستند و ارگون ملزم به خرید یا فروش حداقل مقدار مشخصی نخواهد بود، مگر آنکه در توافق کتبی دیگری چنین تعهدی ثبت شود. حجم واقعی فروش به قیمتگذاری، تأمین، عملکرد میدانی، پذیرش قانونی، تقاضای مشتریان و توجیه اقتصادی بستگی دارد. اگر دو شرکت درباره شرایط یک پروژه به توافق نرسند، ارگون میتواند بیوچار مورد نیاز خود را از منابع دیگری تهیه کند و ورده نیز حق فروش محصول به مشتریان دیگر را حفظ میکند. چند مورد از شرایط مالی، از جمله نرخ حق امتیاز و سهم دقیق درآمد خالص، در اسناد عمومی منتشر نشدهاند. بنابراین، این قرارداد یک بستر تجاری فراهم میکند و نباید آن را پیشبینی تضمینشده فروش تلقی کرد.
توسعه بینالمللی نیز در دست بررسی است و سنگاپور بهعنوان نخستین بازار خارجی برای ارزیابی معرفی شده است. ورده یک شرکت تابعه در منطقه آسیا و اقیانوسیه در سنگاپور ایجاد کرده و برنامههای خود را به خرید سبز، کاهش کربن زیرساختها و فعالیتهای اعتبار کربن مرتبط ساخته است. ارائه عملکرد موفق در ایالات متحده میتواند زمینه صدور مجوز یا ایجاد همکاریهای محلی در زمینه تأمین را در کشورهای دیگر فراهم کند، اما اجرای این طرح در خارج از آمریکا به مجوزهای اختصاصی هر کشور و اقتصاد تولید قابل قبول نیاز خواهد داشت. برای خاورمیانه، مهمترین درس این توافق به نحوه سازماندهی پیشنهاد تجاری مربوط میشود: تأمین بیوچار، فروش امولسیون قیری، خدمات فنی، مدیریت داده و درآمدزایی کربنی بهعنوان فعالیتهایی بههمپیوسته در نظر گرفته شدهاند.
توافق ورده و ارگون آزمایشی برای سنجش این موضوع است که آیا محصولات جادهای کمکربن میتوانند از طریق بازارهای موجود قیر، درآمدی مستمر ایجاد کنند یا خیر. اهمیت آن در هماهنگکردن منافع فروش میان تأمینکننده افزودنی و تولیدکننده امولسیون، همراه با ظرفیت تأمین، خدمات میدانی و سوابق کربنی قابل حسابرسی است. نتیجه نهایی به خریدهای تکراری، پذیرش مشخصات فنی و عملکرد تأییدشده وابسته خواهد بود، نه صرفاً انتشار خبر امضای قرارداد. در صورت تحقق این شرایط، این همکاری میتواند گروه تجاری گستردهتری را ایجاد کند که در آن محصولات قیری همراه با خدمات قابل اندازهگیری ذخیره کربن به فروش میرسند.
