به گزارش دنیای نفت و قیر، در روزهای پایانی دسامبر ۲۰۲۵، برنامههای ملی آسفالت در سراسر خاورمیانه بدون وقفه اجرایی ادامه یافتند، هرچند سطح انتشار عمومی اخبار مربوط به آنها محدود بود. این مقطع زمانی از منظر جهانی نیز اهمیت دارد، زیرا خاورمیانه همزمان یکی از مهمترین تولیدکنندگان قیر و یکی از بزرگترین مصرفکنندگان آن در پروژههای زیرساختی است. تصمیمها و اقدامات اجرایی که در این بازه کوتاه اتخاذ شد، نهتنها بر شبکههای جادهای منطقه، بلکه بر جریانهای عرضه قیر به بازارهای آفریقا، جنوب آسیا و حتی بخشهایی از آسیای مرکزی اثر گذاشت. کاهش تیترهای رسانهای در این چند روز بههیچوجه به معنای توقف فعالیتهای آسفالتی نبود، بلکه نشاندهنده ورود برنامهها به مرحله اجرا، جمعبندی و تثبیت مصرف قیر در قالب قراردادهای موجود بود.
برنامههای ملی آسفالت در کشورهای خاورمیانه عموماً بر پایه چهارچوبهای چندساله تعریف میشوند. وزارتخانههای راه، نهادهای حملونقل و شهرداریها مجموعهای از پروژهها را مدیریت میکنند که شامل احداث مسیرهای جدید، بهسازی راههای شریانی، روکشهای دورهای و نگهداری مستمر شبکه موجود است. در تمامی این فعالیتها، قیر نقشی محوری دارد؛ نهتنها بهعنوان ماده اصلی روسازی، بلکه بهعنوان نهادهای حساس از نظر کیفیت، لجستیک و زمانبندی. در هفته پایانی دسامبر، بسیاری از نهادهای اجرایی منطقه تمرکز خود را از اعلام پروژههای جدید به سمت اجرای بستههای مصوب، کنترل کیفیت و آمادهسازی برای سال بعد معطوف کردند. همین تغییر تمرکز باعث شد که سطح انتشار عمومی کاهش یابد، در حالی که مصرف واقعی قیر در پروژهها ادامه داشت.
در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، فعالیتهای آسفالتی در روزهای پایانی سال منعکسکننده جمعبندی چرخههای نگهداری سالانه بود. در عربستان سعودی، بستههای ملی نگهداری راه که شامل مسیرهای بینشهری و راههای دسترسی به مناطق صنعتی میشود، طبق قراردادهای پیشین در حال اجرا باقی ماند. این بستهها عمدتاً شامل روکشهای وسیع و تقویت سازهای بودند که مصرف قابل توجهی از قیرهای نفوذی و قیرهای اصلاحشده را به همراه داشتند. اگرچه در این بازه خبر تازهای درباره آغاز پروژه ملی جدید منتشر نشد، اما دادههای اجرایی نشان میدهد کارخانههای آسفالت فعال در این طرحها به تولید خود ادامه دادند تا مقادیر قراردادی پیش از پایان سال تکمیل شود.
در امارات متحده عربی نیز الگوی مشابهی مشاهده شد. نهادهای فدرال و محلی مسئول راهها، برنامههای جاری بهسازی آسفالت را در محورهای شریانی، کریدورهای لجستیکی و ارتباطات شهری ادامه دادند. در این پروژهها، دوام روسازی تحت تنشهای حرارتی بالا اهمیت ویژهای داشت و همین امر استفاده از قیرهای عملکردی و اصلاحشده پلیمری را در مقاطع حساس تقویت کرد. تقاضای قیر در این بازه ناشی از فعالیتهای زمانبندیشده اجرایی بود، نه ناشی از بسیج پروژههای جدید، که نشان میدهد مصرف قیر میتواند مستقل از حجم اخبار رسمی، پایدار بماند.
در قطر، نهادهای شهری و ملی اجرای برنامههای روکش و نگهداری آسفالت را در محدودههای شهری و پیرامونی ادامه دادند. این فعالیتها بیشتر از طریق اطلاعیههای اجرایی و عملیاتی برای شهروندان قابل مشاهده بود تا از طریق اخبار پروژهای. با این حال، همین عملیاتها بیانگر مصرف مستقیم و قابل اندازهگیری قیر بودند. تمرکز اصلی بر نوسازی سطح و تقویت موضعی سازهها قرار داشت؛ فعالیتهایی که نیازمند یکنواختی کیفیت قیر و کنترل دقیق دمای اجرا هستند. تداوم این کارها در روزهای پایانی دسامبر نشان میدهد مدیریت وضعیت روسازی پیش از ورود به سال جدید در اولویت قرار داشته است.
کویت و عمان نیز در همین بازه زمانی فعالیتهای آسفالتی خود را تحت برنامههای ملی مصوب حفظ کردند. در کویت، قراردادهای بازسازی راه که پیشتر منعقد شده بود، تا اواخر دسامبر ادامه یافت و بر روکش و بهسازی مسیرهای پرترافیک متمرکز بود. این عملیاتها عمدتاً با اتکا به قیرهای تولید داخل پالایشگاهها انجام شد. در عمان، برنامههای نگهداری و ارتقای انتخابی راههای منطقهای با تأمین مالی دولتی دنبال شد و قیر مورد نیاز از کانالهای تدارکاتی تثبیتشده تأمین گردید تا اجرای سالانه بدون وقفه پیش برود.
فراتر از حوزه خلیج فارس، کشورهایی که ترکیبی از تولید داخلی و واردات قیر را دارند نیز تداوم برنامههای آسفالتی را نشان دادند. در عراق، نهادهای ملی و استانی اجرای پروژههای آسفالتی را با تمرکز بر مسیرهای بازسازیشده و بهبود راههای شهری ادامه دادند. این پروژهها به دلیل محدودیتهای ذخیرهسازی و حمل، نسبت به دسترسی به قیر حساسیت بالایی دارند.
در بازه پایانی دسامبر، اجرا بر پایه سهمیههای قیری تخصیصیافته در قالب برنامههای دولتی پیش رفت که اهمیت برنامهریزی زودهنگام در بازارهای دارای پیچیدگی لجستیکی را برجسته میکند.
در اردن، فعالیتهای نگهداری آسفالت و روکش معابر شهری در بدنه برنامههای بودجهای ادامه یافت. هرچند حجم مصرف قیر در این پروژهها نسبت به کشورهای بزرگتر کمتر است، اما نقش آنها در حفظ ایمنی ترافیک و پایداری شبکه راه حیاتی است. تمرکز اجرایی این کشور در این بازه زمانی بر تثبیت وضعیت موجود، نشاندهنده اهمیت عملیاتهای روزمره آسفالتی در ایجاد تقاضای پایدار برای قیر است.
مصر نمونهای متفاوت در منطقه به شمار میآید. برنامههای ملی توسعه راه در این کشور گسترده است، اما تا اواخر دسامبر ۲۰۲۵ بسیاری از فازهای جدید وارد مرحله تکمیل یا نگهداری شده بودند. فعالیتهای آسفالتی در این مقطع بیشتر به روکشها، راههای خدماتی و مسیرهای دسترسی مرتبط با مناطق صنعتی و لجستیکی اختصاص داشت. مصرف قیر نیز متناسب با این اولویتها شکل گرفت و تمرکز بر انطباق کیفی و پایداری اجرا قرار گرفت، نه آزمون روشهای جدید.
در کشورهای شامات، از جمله لبنان، فعالیتهای آسفالتی در روزهای پایانی دسامبر عمدتاً به نگهداری و تعمیرات اضطراری محدود بود. با وجود محدودیت منابع مالی، همین فعالیتها نیز نیازمند تأمین مطمئن قیر، اغلب از طریق واردات، بودند. این موضوع نشان میدهد حتی پروژههای کمحجم و کمخبر نیز جایگاهی راهبردی در حفظ قابلیت تردد ملی دارند و قیر همچنان عنصری غیرقابل جایگزین در این معادله است.
از منظر فنی، اجرای پروژههای آسفالتی در این بازه زمانی در سراسر خاورمیانه مستلزم توجه ویژه به نحوه حمل، نگهداری و کنترل کیفیت قیر بود. نوسان دمایی شب و روز و محدودیت ساعات کاری در پایان سال، اجرای روسازی را به شرایطی حساس تبدیل میکند. در چنین فضایی، نهادهای اجرایی و پیمانکاران ترجیح میدهند از گریدهای قیری تثبیتشده و مشخصات آزمودهشده استفاده کنند و از تغییرات ناگهانی در فرمولاسیون پرهیز نمایند. این رویکرد محافظهکارانه به افزایش قابلیت اطمینان اجرا کمک میکند و ریسکهای فنی را در مقطعی که پشتیبانی اداری ممکن است محدودتر باشد، کاهش میدهد.
لجستیک قیر در این دوره نقشی کلیدی ایفا کرد. برنامههای عرضه پالایشگاهها، سامانههای گرمایش پایانهها و در دسترس بودن تانکرها همگی بر اساس فعالیتهای اجرایی تأییدشده تنظیم شدند، نه بر مبنای تقاضای فرضی. این همراستایی نشاندهنده بلوغ بازار منطقهای قیر است؛ بازاری که جریان مواد در آن تابع قطعیت اجراست، نه حجم خبرهای منتشرشده. برای صادرکنندگان منطقهای قیر، تعهد به تأمین نیاز داخلی در این مقطع اولویت بالاتری نسبت به معاملات مقطعی صادراتی داشت.
جمعبندی وضعیت روز های اخیر دسامبر نشان میدهد که برنامههای ملی آسفالت در خاورمیانه از نظر اجرایی فعال باقی ماندند. محدود بودن اطلاعرسانی عمومی خللی در زنجیره تأمین قیر یا در اجرای عملیات روسازی ایجاد نکرد. برعکس، این دوره نشان داد مصرف قیر بهطور عمیق در فرایندهای عادی توسعه زیرساختی منطقه نهادینه شده است. عدم انتشار اخبار پروژهای جدید، بیشتر بازتاب مرحله تثبیت و جمعبندی سالانه بود تا نشانه کاهش فعالیت.
برای بازار جهانی قیر، این مقطع اهمیت مضاعفی داشت. مصرف داخلی منطقه در این روزها بخشی از ظرفیت عرضه را جذب کرد که در شرایط دیگر ممکن بود به صادرات اختصاص یابد. از این رو، درک واقعیت اجرایی برنامههای آسفالتی خاورمیانه برای تحلیل دقیق توازن عرضه و تقاضا ضروری است.
در نهایت، مرور اجرایی برنامههای ملی آسفالت در خاورمیانه در روزهای پایانی دسامبر ۲۰۲۵ نشان میدهد که قیر همچنان یکی از ارکان اصلی تابآوری زیرساختی منطقه است. فعالیتهای روکش، نگهداری و بهسازی در کشورهای مختلف، هرچند بدون تیترهای پررنگ رسانهای، ادامه یافت و مصرف قیر را در سطح قابل توجهی حفظ کرد. برای ناظران صنعتی، پیام روشن است: شناخت وضعیت واقعی آسفالت در خاورمیانه مستلزم توجه به اجرا و مصرف قیر است، نه صرفاً دنبال کردن حجم اخبار منتشرشده.
