به گزارش نشریه دنیای نفت و قیر، پالایشگاه Natref آفریقای جنوبی با یک اختلال عملیاتی مواجه شده است که بر تولید پالایشگاه و عرضه برخی محصولات اثر گذاشته و توجه بازار را بار دیگر به یکی از منابع شناختهشده تولید قیر جادهای این کشور جلب کرده است. این پالایشگاه در کنار بنزین، گازوئیل، سوخت جت، نفت کوره و سایر فرآوردههای نفتی، چندین گرید قیر نیز تولید میکند، اما تاکنون مدرک تأییدشدهای وجود ندارد که نشان دهد واحد تولید قیر آن متوقف شده یا تولید قیر بهطور مشخص کاهش یافته است.
Sasol در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد پالایشگاه Natref در اواسط اوت با توقف برنامهریزینشده یکی از واحدهای پاییندستی مواجه شده است و این اتفاق همزمان با توقف برنامهریزیشده واحد دیگری رخ داده است. همزمانی این دو رویداد بر تولید و عرضه پالایشگاه اثر گذاشت و شرکت را وادار کرد اقداماتی را برای افزایش پایداری عملیات و ثبات بیشتر در دسترسی به محصولات تا پایان سپتامبر اجرا کند.
اطلاعیه ۱ سپتامبر در ادامه بیانیهای بود که Sasol در ۲۶ اوت منتشر کرده بود. شرکت در آن تاریخ اعلام کرد توقف برنامهریزینشده توان آن را برای انجام کامل تعهدات عرضه برخی گریدهای محصول کاهش داده است. سوخت جت بهطور مشخص در میان محصولات تحت تأثیر قرار داشت و عرضه به مشتریان فرودگاه بینالمللی O.R. Tambo نیز با محدودیت مواجه شده بود، هرچند شرکت اعلام کرد بخشی از عرضه را در کنار اجرای اقدامات جبرانی ادامه خواهد داد.
این تفاوت برای بازار قیر اهمیت زیادی دارد. Sasol وجود اختلال در تولید و عرضه پالایشگاه را تأیید کرده است، اما اعلام نکرده که قیر در میان گریدهایی قرار دارد که تعهدات عرضه آنها تحت تأثیر قرار گرفته است. شرکت همچنین مشخص نکرده کدام واحد پاییندستی دچار مشکل شده و گزارشی از آسیب به تجهیزات تولید قیر یا کاهش تولید قیر جادهای ارائه نکرده است.
با این حال، ارتباط Natref با بازار قیر مستقیم است، زیرا این مجموعه یک تولیدکننده شناختهشده قیر محسوب میشود و ارتباط آن با این بازار صرفاً یک احتمال ناشی از ساختار پالایشگاهی نیست. اسناد رسمی Sasol صراحتاً نشان میدهند محصولات این پالایشگاه شامل بنزین، گازوئیل، پروپان، سوخت جت، چندین گرید قیر، نفت کوره، گوگرد و انواع گازها هستند. سبد فعلی محصولات Sasol در آفریقای جنوب صحرا نیز شامل قیرهای نفوذی ۳۵\۵۰، ۵۰\۷۰ و ۷۰\۱۰۰ و چند نوع قیر محلول برای کاربردهای راهسازی و عملیات سطحی جادهها است.
پالایشگاه Natref در Sasolburg در استان Free State آفریقای جنوبی قرار دارد و ظرفیت اسمی طراحی آن حدود ۱۰۸ هزار بشکه در روز است. گزارش مالی Sasol برای سال منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ نشان میدهد تولید Natref نسبت به سال قبل ۷۶ درصد افزایش یافته بود که این رشد از بهبود قابلیت اطمینان عملیاتی و استفاده شرکت از ظرفیت در دسترس مرتبط با سهامدار اقلیت پالایشگاه حمایت شده بود.
همین بهبود عملکرد باعث میشود اختلال ایجادشده در اوت اهمیت بیشتری پیدا کند. Natref وارد دوره مالی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ شد در حالی که نرخ عملکرد آن نسبت به سال گزارششده قبلی به میزان قابلتوجهی بهبود یافته بود و توقف جدید، پالایشگاهی را تحت تأثیر قرار داد که پیش از آن با ثبات بیشتری فعالیت میکرد. Sasol همچنین اعلام کرده بود موجودی بیشتر سوخت در پایان ژوئن برای پشتیبانی از توقفهای برنامهریزیشده در بخش ابتدایی سال مالی جدید در نظر گرفته شده است.
بنابراین شرایط فعلی ترکیبی از یک برنامه تعمیرات از پیش تعیینشده و یک توقف جداگانه و برنامهریزینشده است. همزمانی چند توقف میتواند توان پالایشگاه را برای تغییر مسیر جریانهای داخلی، حفظ نرخ عادی فرآورش یا جبران کاهش تولید در سایر بخشها محدود کند. با این حال، اثر واقعی بر هر محصول به این بستگی دارد که دقیقاً کدام واحدهای فرآیندی در دسترس نباشند و پالایشگاه چگونه نرخ فرآورش نفت خام و ترکیب تولید خود را تنظیم کند.
این موضوع برای قیر اهمیت ویژهای دارد. تولید قیر جادهای معمولاً به برشهای سنگین باقیمانده پس از تقطیر نفت خام مرتبط است، اما میزان نهایی تولید به ساختار پالایشگاه، نوع نفت خام ورودی، دسترسی به وکیوم باتوم و تصمیم پالایشگاه برای هدایت برشهای سنگین به قیر، نفت کوره یا واحدهای تبدیل بیشتر بستگی دارد.
Natref از ابتدا بهعنوان یک پالایشگاه داخلی با توان تبدیل بالا طراحی شده است. ساختار این مجموعه برای تولید حداکثری سوختهای حملونقل با ارزش بالاتر از نفت خام طراحی شده و به همین دلیل برشهای سنگین پالایشگاه میتوانند به مسیرهای فرآیندی دیگری هدایت شوند و الزاماً به قیر تبدیل نمیشوند. در نتیجه اختلال در بخش دیگری از پالایشگاه میتواند حتی در صورت ادامه فعالیت بخش تولید قیر، بهطور غیرمستقیم بر اقتصاد یا مقدار تولید قیر اثر بگذارد.
به همین دلیل اطلاعیه ۱ سپتامبر را نباید به معنای از دست رفتن عرضه قیر Natref در آفریقای جنوبی تفسیر کرد. تا ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ هیچ مدرک تأییدشدهای چنین نتیجهای را پشتیبانی نمیکند. تفسیر دقیق بازار این است که یک پالایشگاه شناختهشده تولیدکننده قیر در شرایط عملیاتی غیرعادی قرار گرفته و این اختلال از قبل بر تولید کلی پالایشگاه و دسترسی به برخی محصولات اثر گذاشته است.
پرسش بعدی برای تولیدکنندگان آسفالت و خریداران قیر این است که آیا این شرایط غیرعادی به دسترسی به قیر نیز منتقل خواهد شد یا خیر. اگر Natref عرضه عادی گریدهای قیر خود را ادامه دهد، اثر بر بازار راهسازی میتواند محدود باقی بماند. اگر کاهش انعطاف عملیاتی پالایشگاه در ادامه تولید یا بارگیری قیر را محدود کند، خریداران ممکن است مجبور شوند بیشتر از موجودیها یا منابع داخلی و وارداتی جایگزین استفاده کنند.
این تفاوت میتواند اثر مهمی بر هزینهها داشته باشد، زیرا Natref یک پالایشگاه داخلی است. تولید قیر در Sasolburg ساختار تأمین متفاوتی نسبت به قیر وارداتی دارد که ابتدا وارد پایانههای ساحلی میشود و سپس باید از طریق جاده یا روشهای دیگر به مناطق داخلی منتقل شود. اگر عرضه پالایشگاه داخلی کاهش پیدا کند، قیر جایگزین ممکن است مسافت بیشتری طی کند و پیش از رسیدن به کارخانههای آسفالت و پروژههای راهسازی، هزینه حمل، تخلیه، جابهجایی و ذخیرهسازی بیشتری ایجاد کند.
بنابراین اثر احتمالی این شرایط در مرحله نخست ممکن است بیشتر در قابلیت اطمینان عرضه و هزینه جایگزینی دیده شود و الزاماً به معنای افزایش قیمت بینالمللی قیر نباشد. ممکن است خریدار همچنان بتواند قیر مورد نیاز خود را از نقطه دیگری در آفریقای جنوبی یا از طریق واردات تأمین کند، اما جایگزینکردن عرضه محلی پالایشگاه میتواند هزینه حمل داخلی را افزایش دهد و زنجیره تحویل طولانیتری ایجاد کند.
سبد فعلی قیر Sasol نیز اهمیت Natref برای صنعت راهسازی را نشان میدهد. این شرکت گریدهای نفوذی ۳۵\۵۰، ۵۰\۷۰ و ۷۰\۱۰۰ را برای تولید آسفالت و کاربردهای راهسازی در آفریقای جنوب صحرا عرضه میکند و محصولات محلول مختلفی نیز برای عملیات زیرسازی و پوششهای سطحی دارد. با این حال، اطلاعات عمومی فعلی شرکت حجم تولید هر گرید را بهصورت جداگانه اعلام نمیکند و مشخص نکرده است که آیا هرکدام از این محصولات در نتیجه اختلال Natref تحت تأثیر قرار گرفتهاند یا خیر.
در نتیجه مرز اصلی واقعیت همچنان روشن است. Natref یک پالایشگاه تولیدکننده قیر است و این پالایشگاه با اختلال عملیاتی مواجه شده که بر تولید و توان Sasol برای انجام کامل تعهدات عرضه برخی محصولات اثر گذاشته است. هر دو موضوع تأیید شدهاند، اما ترکیب این دو واقعیت ثابت نمیکند که تولید قیر متوقف شده یا مقدار مشخصی قیر جادهای از بازار آفریقای جنوبی خارج شده است.
اقدامات جبرانی اعلامشده از سوی Sasol ریسک فوری گسترش اختلال عرضه را کاهش میدهند. شرکت در ۱ سپتامبر اعلام کرد اقداماتی برای حفظ فعالیت واحد تحت تأثیر تا پایان سپتامبر، افزایش پایداری پالایشگاه و ایجاد ثبات بیشتر در عرضه محصولات اجرا کرده است. Sasol همچنین اعلام کرد برای حفظ تداوم عرضه به مشتریان با شرکتها و نهادهای مرتبط در صنعت همکاری میکند.
برای بازار قیر، پایان سپتامبر به یک نقطه مهم برای ارزیابی وضعیت عملیاتی تبدیل میشود. اگر واحد تحت تأثیر پایدار باقی بماند و تعمیرات برنامهریزیشده بدون مشکل اضافی تکمیل شوند، اثر اختلال بر دسترسی به قیر میتواند محدود باقی بماند. طولانیشدن توقف، ایجاد مشکل در واحدهای دیگر یا تأیید کاهش بارگیری قیر میتواند اثر مستقیم این رویداد بر بازار را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.
بازار آفریقای جنوبی همچنین مسیرهای تأمین جایگزین دارد و حتی کاهش تأییدشده تولید قیر Natref نیز الزاماً به معنای کمبود قیر در کل کشور نخواهد بود. قیر وارداتی میتواند از طریق پایانههای ساحلی وارد شود و موجودیهای موجود و سایر تأمینکنندگان نیز بخشی از انعطاف مورد نیاز بازار را فراهم کنند. مسئله تجاری اصلی این خواهد بود که قیر جایگزین با چه سرعتی میتواند به مشتریان مناطق داخلی برسد و هزینه نهایی تحویل آن چقدر خواهد بود.
همین موضوع Natref را از یک خبر معمولی درباره توقف پالایشگاه متمایز میکند. این مجموعه بخشی از شبکه تأمین قیر جادهای آفریقای جنوبی است و وضعیت عملیاتی آن حتی پیش از تأیید هرگونه کمبود مشخص قیر اهمیت دارد. پالایشگاهی که چندین گرید قیر جادهای تولید میکند اکنون با کاهش انعطاف تولید و فشار بر عرضه برخی محصولات مواجه شده است و به همین دلیل تولیدکنندگان آسفالت و تریدرهای قیر باید عملکرد آن در سپتامبر را با دقت دنبال کنند.
نتیجه دقیق بازار تا ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ محتاطانه اما مهم است. Natref توقف تولید قیر را اعلام نکرده است، اما یک پالایشگاه تولیدکننده قیر در آفریقای جنوبی تحت تأثیر یک اختلال تأییدشده در تولید و عرضه قرار دارد. اینکه این شرایط به یک رویداد مستقیم در بازار قیر جادهای تبدیل شود یا خیر، به مدت مشکل واحدها، نرخ فرآورش پالایشگاه، میزان موجودی و توان Sasol برای حفظ تولید و بارگیری عادی قیر تا پایان سپتامبر بستگی خواهد داشت.
